House Range in Utah is één van de vele bergketens van de Basin and Range, een droog en woestijnachtig gebied dat zich uitstrekt van Oost-Californië tot aan centraal Utah en van Zuid-Idaho tot aan de staat Sonora in Mexico. Het landschap heeft een bijzondere en karakteristieke topografie. Langgerekte bergketens met steile hellingen en lage vlakke valleien wisselen elkaar af. De krachten die dit unieke landschap hebben gevormd liggen diep in de aardkorst. House Range bestaat uit 3 rotspartijen waarvan Notch Peak de bekendste en meest imposante is. De steile wand torent 600 m boven de vallei uit en is hiermee de op twee na steilste helling in Noord Amerika.

 

 

Overzicht Basin and Range Utah. 

Uitvergroting blauwe kader: House Range met omliggende bergketens en valleien.

 

 

Google earth: laatst geraadpleegd op 30-10-10

 

Breuk in de rotspartij: vanaf Notch Peak langs de steile helling naar beneden kijkend.

Google earth, laatst geraadpleegd op 30-10-10

 

 

 

Geologische geschiedenis Basin and Range


 

Na een periode van ineengedrukt te worden hebben divergerende plaatbewegingen ervoor gezorgd dat het huidige 'Basin and Range' gebied vanaf het Oligoceen is opgerekt tot meer dan 100% van het originele oppervlak. De aardkorst werd hierdoor aanzienlijk dunner en begon op veel plaatsen te barsten en te scheuren. Er ontstonden allemaal lange breuken van noord naar zuid. Hoewel er ook andere breuktypen in het gebied voorkomen zijn er door het uitrekken van de aardkorst vooral normale breuken ontstaan. Het breukvlak waarlangs de twee rotspartijen bewegen loopt tot diep in de mantel en heeft vaak een grote hoek (60 graden). Tussen deze breuken kan vervolgens een heuvel-/bergrug of een laagte/vallei ontstaan. Dit wordt respectievelijk horst en slenk genoemd of in het Engels ‘horst’ en ‘graben’. Gezien de topografie en geografie is de naam Basin and Range, wat zoveel betekent als vallei en gebergte, een toepasselijke naam voor het gebied. Door herhaalde ophef en daling ontstond een reliëfrijk landschap dat gekenmerkt wordt door lage vlaktes en steile hellingen met hoogteverschillen tot meer dan 3000m. Het gebied is betrekkelijk jong en nog steeds tektonisch actief.

 

http://csmres.jmu.edu/geollab/vageol/vahist/mtnmodel.html

 

 

Uitzicht vanaf House Range in westelijke richting: op de voorgrond ligt Tule Valley met daarachter Confusion Range.

http://utahpictures.com/Notch_Peak.php

 

 

Notch Peak: vanaf Tule Valley Road kijkend in noordelijke richting

http://utahpictures.com/Notch_Peak.php

 

 

 

Uitzicht vanaf Notch Peak: langgerekte bergeketens en valleien wisselen elkaar af in een woestijnachtig landschap.
 

http://utahpictures.com/Notch_Peak.php

 

 

 

http://www.gly.uga.edu/railsback/GeologicalDiagrams2.html

 

 

Breukgebergten en gekantelde rotspartijen (tilteld faultblock)


 

Zoals gezegd zijn er bij het oprekken van aardkorst onder invloed van divergerende plaatbewegingen op grote schaal normale breuken ontstaan. Het reliëf dat ontstaat bij ophef en/of daling langs normale breuken wordt breukgebergte genoemd. Een belangrijk kenmerk van breukgebergten is dat ze begrensd worden door steile hellingen. Typerend is dat de ontstane bergketens vaak asymmetrisch zijn in doorsnede, met aan de ene zijde een steile en aan de andere zijde een flauwe, glooiende helling. Dit noemt men een 'tilted faultblock', een gekantelde rotspartij, of ook wel half-graben, asymmetrische horst. De Basin and Range Province wordt gekenmerkt door talloze van deze Noord-Zuid georiënteerde gekantelde bergketens die gescheiden worden door brede valleien. De valleien bevatten grote hoeveelheden gesedimenteerd materiaal. De bergketens liggen op een afstand van 20 tot 50 km ten opzichte van elkaar, zijn 45 to 80 km lang en worden aan minimaal 1 zijde, soms ook aan beide zijden, begrensd door normale breuken met een grote hoek. 

 

 

 

Google earth, laatst geraadpleegd op 30-10-10

http://facweb.bhc.edu/academics/science/harwoodr/geol101/study/structur.htm

 

 

Sedimentgesteenten


 

De gesteenten in het Basin en Range gebied variëren in leeftijd en samenstelling. De oudere gesteentelagen bestaan voornamelijk uit een mix van  sedimenten uit het Mesozoïcum en het Paleozoïcum, veelal zichtbaar als metamorfe gesteenten. Gesteenten uit het Proterozoic-tijdperk (Precambrium)  komen slechts op enkele plaatsen aan de oppervlakte. De sediment- en metamorfe gesteenten worden grotendeels bedekt door vulkanisch gesteente uit het Cenozoïcum, de laatste era uit de geologische geschiedenis tussen 65,5 miljoen jaar geleden en nu. In de valleien worden deze gesteentelagen bedekt door materiaal dat voornamelijk bestaat uit sedimenten die zijn afgezet in beddingen tijdens het Cenozoïcum en puinwaaiers (afbraak- erosiemateriaal). Deze deklagen hebben een dikte van wel 3000 m.

 

Google earth, laatst geraadpleegd op 30-10-10

http://utahpictures.com/Notch_Peak.php, laatst geraadpleegd op 30-10-10

 

 


Bronnen

 

 

BASIN & RANGE

Reliefkaart Utah: http://rockyweb.cr.usgs.gov/outreach/mapcatalog/images/topography/utahsr11x14.pdf

 http://rockyweb.cr.usgs.gov/outreach/mapcatalog/images/topography/utah_sr_11x14.pdf

http://wrgis.wr.usgs.gov/docs/parks/province/basinrange.html

 

Topografische kaart Basin and Range Utah

Topografische kaart Richfield area 1:250.000: http://geology.utah.gov/maps/topomap/1x2Quads/pdf/1x2Richfield.pdf

Topografische kaart Delta area 1:250.000: http://geology.utah.gov/maps/topomap/1x2Quads/pdf/1x2Delta.pdf

  

House Range

http://www.suwa.org/WATE/houserange.html

 

Fysische Geografie (tektoniek en breuken)

http://facweb.bhc.edu/academics/science/harwoodr/Geog102/study/tecton1.htm

 

Geologie Utah

http://geology.utah.gov/emp/geothermal/basinandrange.htm